PITy i mity

PIT to podatek dochodowy od osób fizycznych, który obejmuje dochody uzyskiwane przez te osoby. Należy zaznaczyć, iż dochód rozumie się jako nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami uzyskania przychodów w danym roku podatkowym. Wyjątkiem są przychody zakwalifikowane do grupy zwolnień przedmiotowych.

Według aktualnych przepisów, poza zwolnieniami, część dochodów (np. ze sprzedaży nieruchomości) jest opodatkowana oddzielnie, czyli nie są łączone z dochodami z pozostałych źródeł, jak również nie wlicza się ich do ogólnego dochodu – zwykle opodatkowane są w formie ryczałtu. Odpowiedni formularz PIT jest uwarunkowany przez rodzaj przychodów, a także sposób rozliczenia. Zasady opodatkowania uregulowane są w ustawie z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, która dzieli przychody na dwie główne kategorie: związane z pracą oraz związane z majątkiem. Źródłami opodatkowanych dochodów są m.in.: stosunek służbowy, stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, praca nakładcza, emerytura, renta, osobiście wykonywana działalność (umowa o dzieło, umowa zlecenia, kontrakt menedżerski), pozarolnicza działalność gospodarcza, działy produkcji rolnej (np. hodowla zwierząt futerkowych), nieruchomości, najem, dzierżawa itp., kapitały pieniężne oraz prawa majątkowe (np. dywidendy, przychody z praw autorskich itd.), odpłatne zbycie (m.in. nieruchomości i spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, w przypadku, gdy zbycie nie jest wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej), pozostałe źródła (np. stypendia, nagrody, dotacje i inne przychody). Podatek dochodowy, który wlicza się do rocznego zeznania podatkowego,  pobierany jest w sposób zależny od rodzaju przychodu. Na przykład podatek od dochodów ze stosunku pracy, umów cywilnoprawnych i kontraktów naliczany jest przez płatnika (zwykle pracodawcę) w okresie podatkowym w formie miesięcznych zaliczek. Od jednoosobowej działalności gospodarczej pracodawca – który zarazem jest pracownikiem – wpłaca zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc, w którym uzyskał dochód. Natomiast w przypadku otrzymanych dywidend bądź ze sprzedaży instrumentów finansowych czy ze sprzedaży nieruchomości, podatek opłaca się po zakończonym roku podatkowym.